اراضى مفتوحة العنوة زمين‌هايى كه با قدرت نظامى از دشمن گرفته شده و جزو قلمرو اسلام شده است ، مفتوحة العنوة نام دارد . اين اراضى ملك هيچ فرد يا گروه خاصى نمىشود و ملك همهء امت اسلامى در طول تاريخ مىباشد ، و حتّى كسانى كه در زمان تصرف اين اراضى متولد نشده بوده‌اند ، در اين ملكيّت شريك مىباشند . امور مربوط به اين اراضى مربوط به حاكم مىباشد ، حاكم مىتواند به همان افراد كه قبلًا مالك اراضى مزبور بوده‌اند ( و اكنون يا مسلمان شده‌اند و يا به كفر خود باقى هستند ؛ ولى تسليم حكومت مركزى شده‌اند ) و يا به افراد و شركت‌هاى ديگر اجاره بسپرد و اجرتش را در مصالح جامعه اسلامى صرف نمايد . و مىتواند به عنوان مزارعه در اختيارشان قرار دهد و سهمى از محصول را گرفته صرف مصالح جامعه كند ، و يا درختكارى نموده و يا درخت‌هاى موجود در آن زمين‌ها را به عنوان مساقات به ديگران بدهد تا محصول را به نسبت معيّنى تقسيم كنند . امام هشتم عليه السلام مىفرمايد : زمين‌هايى كه به قدرت نظامى گرفته شده است مربوط به حاكم مىباشد ، به طورى كه مصلحت بداند به قباله مىدهد همانطور كه پيامبر صلى الله عليه و آله با خيبر چنين كرد ، زمين و درختانش را به قباله داد ( قرار داد مزارعه و مساقات ) . « 1 » و نيز مىفرمايد : زمين‌هائى كه به قهر ارتش گرفته شده ، « وقف » است و در تصرف كسى كه آباد كند و تعمير كند ، گذارده مىشود و طبق صلاحديد

--> ( 1 ) - 72 / 2 جهاد وسائل .